Güclü Münasibət Evi, Dr. John Gottman tərəfindən təqdim edilən və inkişaf etdirilən əsas bir nəzəriyyədir. Əsasən güclü bir münasibətin bir ev kimi olduğunu bildirir. Bu ev, cütlüklərin güclü bağ qurmasına kömək edən daşıyıcı sütunlar və bir təməl üzərində qurulub. Güclü Münasibət Evi adlanan bu struktur, bir çox cütlüklərə uzunmüddətli, xoşbəxt və sağlam münasibətlər qurmaq üçün lazım olan əsasları təqdim etmişdir. Bu evin divarlarını güvən və bağlılıq təşkil edir və bu divarlar digər blokların bir arada qalmasını təmin edir. Buna görə də, güclü və sağlam münasibətdə tərəflər bir-birinə güvənir və bir-birinə bağlı qalmağa söz verirlər (The Gottman Institute, 2020a).
Gottmanın Güclü Münasibət Evi modeli cütlüklərə evliliklərini idarə etməyə və problem həll etmə bacarıqlarını inkişaf etdirməyə kömək edir. Bu bacarıqlar cütlüklərin münasibətlərində daha uyğun olmalarına, eyni zamanda emosional sabitlik və daha sakit bir həyat əldə etmələrinə kömək edir.
Güclü Münasibət Evi Nəzəriyyəsi Nə Qədər Effektivdir?
Güclü Münasibət Evi nəzəriyyəsi onilliklər boyu aparılan araşdırmalar nəticəsində formalaşıb. Gottman 40 illik karyerası ərzində 3000-dən çox cütlük üzərində yüzlərlə empirik tədqiqat aparmışdır. O, həmkarı Robert Levenson ilə birlikdə cütlüklərin qarşılıqlı münasibət formasının evliliyin boşanma ilə yoxsa uğurla nəticələnəcəyini müəyyən etdiyini aşkar etmişdir.
Hər cütlüyün fərqli mübahisələri və mənfi təcrübələri olsa da, Gottman cütlüklərin konfliktləri necə idarə etdiklərinin və göstərdikləri emosiyaların evliliyin uğuruna və davamlılığına birbaşa təsir etdiyini müəyyən etmişdir.
1994-cü ildə Dr. John Gottman və həyat yoldaşı klinik psixoloq Dr. Julie Schwartz Gottman birlikdə apardıqları işlərin nəticəsi olaraq Güclü Münasibət Evi (Sound Relationship House - SRH) nəzəriyyəsini və müdaxilə modellərini inkişaf etdirməyə başlamışlar. Bu model Gottman cütlük terapiyasının ən böyük töhfələrindən biri hesab olunur. Uğurlu münasibətin 7 mərtəbəli bir quruluşdan ibarət olduğunu qeyd edir və hər mərtəbə münasibətin müəyyən bir aspektini təmsil edir. Bu əsas nəzəriyyə cütlüklərə sağlam və güvənli münasibət qurmaq üçün lazım olan alətləri təqdim edir.
Güclü Münasibət Evi nəzəriyyəsi 7 səviyyə və 2 sütun üzərində qurulub. Evi ayaqda saxlayan iki əsas sütun Güvən və Bağlılıqdır. Dr. John Gottman “Evliliyi İşlədən Yeddi Prinsip” kitabında bu səviyyələrlə bağlı 7 əsas prinsipi paylaşır. Bu səviyyələr bunlardır:
• Sevgi Xəritələri Qurun
• Sevgi və Heyranlığı Paylaşın
• Uzaqlaşmaq Yerinə Yönəlin
• Müsbət Perspektiv
• Münaqişəni İdarə Edin
• Həyat Arzularını Gerçəkləşdirin
• Ortaq Məna Yaradın
Evliliyinizdə Güclü Münasibət Evi Nəzəriyyəsini Tətbiq Etməyin Yolları
Bu nəzəriyyəni gündəlik həyatınıza tətbiq etmək üçün hər prinsipin dərinliyinə enmək vacibdir. İlk olaraq divarlardan başlayaq: Güvən və Bağlılıq.
Güvən o zaman yaranır ki, tərəfdaşınızın sizin yaxşılığınızı düşündüyünü hiss edirsiniz. Bu, onun sizin ehtiyaclarınızı da öz ehtiyacları qədər önəmli hesab etməsidir. Sadə dillə desək: “yoldaşım hər zaman mənim yanımdadır”.
Münasibətdə güvəni yaratmaq üçün:
• Münasibətin etibarlılığını prioritet edin
• Tərəfdaşınızın rifahı üçün çalışın
• Güvənin zamanla qurulduğunu qəbul edin
• Mənfi müqayisələrdən qaçın
• Müsbət xüsusiyyətlərə fokuslanın
Bağlılıq isə münasibətin uzunmüddətli olduğunu qəbul etmək və birlikdə qalmaqdır. Bu, tərəfdaşın müsbət tərəflərinə dəyər vermək və münasibəti qorumağa fokuslanmaq deməkdir.
İndi isə nəzəriyyənin 7 mərtəbəsi:
1. Bir-birinizi tanıyın (Sevgi xəritələri)
Bir-birinizin emosiyalarını, qorxularını və arzularını bilməlisiniz.
2. Tərəfdaşınızı dəstəkləyin
Onu olduğu kimi qəbul edin və müsbət tərəflərini ön plana çıxarın.
3. Duyğusal əlaqəyə cavab verin
Tərəfdaşınızın diqqət və sevgi ehtiyaclarına qarşılıq verin.
4. Onun sizi təsirləndirməsinə icazə verin
Fikir və düşüncələrinə hörmət edin.
5. Münaqişələri idarə edin
Açıq ünsiyyət qurun və emosiyaları anlayın.
6. Həyat məqsədlərini dəstəkləyin
Bir-birinizin arzularını təşviq edin.
7. Birlikdə rituallar yaradın
Ortaq məqsəd və dəyərlər formalaşdırın.
Güclü Münasibət Evi nəzəriyyəsi cütlüklərə daha sağlam, daha güclü və daha mənalı münasibətlər qurmaqda kömək edir.
Gottman prinsiplərinə əsaslanan kouçlarımız və təlimlərimiz sizin münasibətinizi daha güclü etmək üçün sizə dəstək olmağa hazırdır. Daha ətraflı məlumat üçün ƏLAQƏ KOÇLUĞU BAKI səhifəsinə baxa və ya bizimlə əlaqə saxlaya bilərsiniz.
